Wararka waqtiga dhabta ah ee warbaahinta Soomaalida, baraha bulshada, iyo ilaha caalamiga ah — AI-ku si xirfadlaysan u dib u qoray Soomaali, Ingiriisi, iyo Carabi.
Xildhibaan caan ah oo ka tirsan mucaaradka Soomaaliya ayaa ka digay in dhaqdhaqaaqyada ciidan ee dhowaan ka dhacay Muqdisho ay muujinayaan u diyaar garowga iska horimaad siyaasadeed, taasoo sii kordhinaysa xiisadda dastuuriga ah ee taagan.
Wax badan akhri →Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa si rasmi ah u saxiixay dastuurka cusub ee dalka, tallaabadaas oo ku timid iyadoo ay jirto dood ku saabsan habkii uu baarlamaanka u ansixiyay.
Iiraan ayaa ku dhawaaqday in Mojtaba Khamenei loo magacaabay hoggaamiyaha cusub ee ugu sarreeya dalka, isagoo beddelaya aabihiis Ali Khamenei, taasoo xaqiijinaysa in garabka adag uu sii hayn doono talada, waxaana magacaabistan ay ku soo beegantay xilli ay jirto xiisad goboleed iyo sare u kac weyn oo ku yimid qiimaha shidaalka adduunka.
Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa walaac ka muujiyay go'aanka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu ku saxiixay dastuur cusub si keligii ah, isagoo ka digay inuu halis gelin karo midnimada iyo maamulka dalka.
Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa si adag uga digay in muddo kordhin loo sameeyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Baarlamaanka Federaalka, iyagoo ka digay in ay keeni karto qalalaase siyaasadeed oo la mid ah kii 2021-kii.
Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa maanta si rasmi ah u saxiixay wax-ka-bedelka dastuurka dalka oo dhawaan ay ansixiyeen labada aqal ee baarlamaanka, taasoo dhalisay dood ballaaran oo ku saabsan mustaqbalka siyaasadeed ee dalka.
Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa si cad u sheegay in saxiix uu dhawaan sameeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu yahay mid sharci darro ah.
Guddoomiyaha gobolka Nugaal, Cabdiraxmaan Xaaji Abshir, ayaa baaq nabadeed oo degdeg ah u diray laba beelood oo ku dagaallamayay gobolka deriska ah ee Mudug.
Baaritaan ay samaysay BBC ayaa daaha ka qaaday in baraha bulshada lagu faafiyay sawirro lagu sameeyay sirdoon macmal ah (AI) oo la xiriira wax ka beddelka Dastuurka KMG ah ee Soomaaliya, taasoo kicisay walaac ku saabsan faafinta wararka been abuurka ah.
Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Jubaland, Mudane Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), ayaa maanta Kismaayo ku qaabilay Taliyaha Howlgallada Gaarka ah ee Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM), Gen. Claude K. Tudor Jr., iyagoo ka wada hadlay arrimaha ammaanka iyo iskaashiga.
Khubaro iyo hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa carrabka ku adkeeyay in dhismaha kalsoonida bulshada dhexdeeda iyo is-aaminaaddu ay yihiin tiirarka aasaasiga ah ee lagu gaari karo nabad waarta iyo dowladnimo adag oo Soomaaliya ka dhalata.
Warbaahinta dowladda Iran ayaa xaqiijisay in Mojtaba Khamenei loo magacaabay Hoggaamiyaha Sare ee cusub, isagoo beddelaya aabbihii, Ayatollah Ali Khamenei, oo la sheegay in lagu dilay weerar ay fuliyeen Mareykanka iyo Israa’iil.
Warbaahinta dowladda Iiraan ayaa shaacisay in Mojtaba Khamenei loo doortay hoggaamiyaha cusub ee sare ee dalkaasi, isagoo beddelaya aabihiis Ali Khamenei oo la sheegay in lagu dilay weerar ay si wadajir ah u fuliyeen Mareykanka iyo Israa'iil.
Taliyaha Ciidamada Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) ayaa booqday magaalada Mubarak si uu u qiimeeyo diyaargarowga dagaal ee ciidamada wadajirka ah kadib markii Al-Shabaab laga saaray degmadaas.
Xafiiska Difaacaha Xuquuqda Aadanaha ee Puntland ayaa ka codsaday Xeer Ilaaliyaha Guud ee Puntland inuu tallaabo sharci ah qaado oo magdhaw u raadiyo qof rayid ah oo sanadkii hore duqeyn Mareykan ah lagu dilay waqooyiga Soomaaliya.
Ciidamada Iran ayaa la sheegay inay Axaddii duqeymo ka geysteen dalal jaarkeeda ah oo ku yaalla Khaliijka, taasoo ka dambeysay weerarro ay Israel iyo Mareykanka ku qaadeen Iran.
Qiimaha shidaalka cayriin ayaa kor u kacay in ka badan 20 boqolkiiba, isagoo dhaafay $100 foostadii, iyadoo colaadda gobolka ee sii fidaysa ay halis gelinayso sahayda tamarta adduunka.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa si rasmi ah u saxiixay nuqul wax-ka-beddel lagu sameeyay Dastuurka KMG ah ee dalka, tallaabadaas oo ay dowladda ku sheegtay mid xoojinaysa maamulka iyo hay'adaha dimoqraadiyadda, balse ay dadka dhaliilsan ka digeen inay sii fogeyn karto kala qaybsanaanta siyaasadeed.
Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ayaa war-saxaafadeed ay soo saareen ku sheegay inay si cad uga soo horjeedaan wax-ka-beddelka lagu sameeyay dastuurka KMG ah, iyagoo ka digay cawaaqib xumada ka dhalan karta.
Wasaaradda Difaaca Turkiga ayaa xaqiijisay in nidaamka difaaca hawada ee NATO uu hawadeeda ku qabtay gantaallo laga soo tuuray dalka Iran, taasoo muujinaysa walaaca amniga gobolka.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si kulul u cambaareysay weerarkii Iran ay ku qaaday dalka Azerbaijan, iyadoo muujisay garab istaageeda.
Dekedda weyn ee Muqdisho ayaa si rasmi ah ugu biirtay Ururka Caalamiga ah ee Dekedaha (IAPH), taasoo guul weyn u ah horumarka dekeda iyo ganacsiga dalka.
Madaxweynaha Jubaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), ayaa maanta Kismaayo ku qaabilay wafdi ka socday Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) oo uu hoggaaminayay Maj. Gen. Claude K. Tudor Jr.
Senator-ka Mareykanka Lindsey Graham ayaa si adag u dhaleeceeyay Boqortooyada Sacuudi Carabiya, isagoo ku hanjabay cawaaqib xumo haddii aysan ku biirin dagaalka ka dhanka ah Iiraan.
Bilyaneerka reer Imaaraat, Khalaf Al-Xabtoor, ayaa si cad u dhaleeceeyay Mareykanka, isagoo meesha ka saaray in dalkiisu uu ku biiro dagaal uu Mareykanku hoggaaminayo oo ka dhan ah Iiraan.
Maqaal uu qoray Macallin iyo Suugaanyahan Maxamuud Cali Aadan (Hoorri) ayaa si qoto dheer uga hadlaya macnaha iyo saamaynta dhammaystirka dastuurka KMG ah ee Soomaaliya, isagoo su'aalo ka keenay matalaadda iyo maamulka.
Qormo cusub oo ay qortay Su'ad Arif ayaa si qoto dheer uga hadlaysa sababta loo xuso Maalinta Haweenka Adduunka, iyadoo su'aalo ka keenaysa baahida loo qabo in si gaar ah loo asteeyo maalin haweenka loogu talagalay.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Sacuudi Carabiya ayaa si adag u cambaareysay weerarro ay sheegtay in ay ka dambeyso Iiraan, kuwaas oo ay ku tilmaantay gardarro ka dhan ah Sacuudiga iyo dalalka kale ee Khaliijka.
Madaxweynihii hore ee Mareykanka Donald Trump ayaa ka hadlay kororka qiimaha shidaalka adduunka iyo xiisadaha amni ee ka jira Marinka Hormuz, isagoo ku boorriyay maraakiibta ganacsiga inay sii wadaan socdaalkooda.
Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya, Mudane Cabdisalaam Cabdi Cali, ayaa khadka taleefanka kula xiriiray dhiggiisa Azerbaijan, Mudane Jeyhun Bayramov, isagoo u xaqiijiyay garab istaagga Soomaaliya.